-FEELING AMERIKANO ANG CALL CENTER AGENT NA NAG-I-ENGLISH SA LOOB NG JEEPNEY HABANG KAUSAP ANG CLIENT SA TELEPONO PERO NATIGILAN SIYA NANG BIGLANG SAGUTIN SIYA NG DRIVER

Tanghaling tapat sa kahabaan ng Espanya, Manila. Ang init ay nanunuot sa bumbunan, at ang usok ng mga sasakyan ay humahalo sa amoy ng pawis ng mga komyuter. Sa loob ng isang punong-punong jeepney na biyaheng Cubao, siksikan ang mga pasahero. Balikat sa balikat, tuhod sa tuhod.

Sa gitna ng tahimik na pagtitiis ng mga pasahero sa init, may isang boses na nangingibabaw.

“Yeah, you know, it’s so init here in the Philippines. Like, literally scorching. I can’t believe I’m riding a jeepney. It’s so… primitive.”

Siya si Kevin, o mas kilala sa pangalang “Kyle” kapag nasa opisina. Isa siyang Call Center Agent na anim na buwan pa lang sa trabaho pero ang accent ay daig pa ang ipinanganak sa New York. Naka-suot siya ng ID lace na nakawagayway, skinny jeans, at may hawak na Tumbler na puro sticker ng English quotes.

Kausap niya sa cellphone ang kanyang ka-workmate (o baka nagpapanggap lang na may kausap para magpasikat).

“Yeah bro. I’m on my way to the office. The traffic is horrendous. And this driver? Oh my gosh. He drives like a turtle. Like, hello? Time is gold!”

Ang lakas ng boses ni Kevin. Rinig hanggang sa dulo ng jeep. Ang mga pasahero ay nagpapalitan ng tingin. Yung ale sa tapat niya, napapairap na lang. Yung estudyante sa tabi niya, nagsuot na lang ng earphones para hindi marinig ang kaartehan ni Kevin.

Si Mang Ambo, ang driver ng jeep, ay tahimik lang. Nasa 65-anyos na siya, puti na ang buhok, may tuwalya sa leeg, at naka-shades na Aviator na may gasgas. Mukha siyang tipikal na driver na ang paboritong libangan ay makinig sa AM radio at kumain ng mani.

“Hey, Manong!” sigaw ni Kevin habang inaabot ang barya. “Here is my payment. Seven pesos. One head. To Welcome Rotonda. Can you like, speed up a little bit? I’m gonna be late for my login.”

Hindi sumagot si Mang Ambo. Kinuha lang ang bayad at inabot ang sukli.

Dahil hindi pinansin, mas lalong nagpapansin si Kevin. Kinausap niya ulit ang nasa telepono.

“Bro, these drivers, they don’t understand basic instructions. I think their IQ is like, negative. They only know ‘bayad’ and ‘para’. It’s so hard to communicate with people who are… you know, intellectually challenged.”

Napasinghap ang katabing pasahero. Sumosobra na ang tabas ng dila ni Kevin. Masyadong mapang-mata. Akala niya porke nag-e-English siya ng slang ay siya na ang hari ng kalsada.

Maya-maya, natrapik sila sa may UST. Usad-pagong.

Nainis si Kevin. Pinukpok niya ang bakal na hawakan ng jeep.

“Oh my God! Driver! What are you doing?!” sigaw ni Kevin, twang na twang. “Why did you stop? The light is green! Go! Accelerate! Don’t you know how to drive? This is unacceptable service! I should report you to the LTFRB for incompetence!”

Tumahimik ang buong jeep. Lahat ay nakatingin kay Kevin. Sobrang bastos na.

Dahan-dahang itinigil ni Mang Ambo ang jeep sa gilid, kahit green light na. Hinila niya ang handbrake. Pinatay niya ang radyo na nagpapatugtog ng April Boy Regino.

Lumingon si Mang Ambo sa likod. Tinanggal niya ang kanyang shades. Tinitigan niya si Kevin nang diretso sa mata.

Akala ng mga pasahero ay maglalabas si Mang Ambo ng tubo o magmumura ng malutong na Tagalog. Naghanda na silang umawat.

Pero huminga nang malalim si Mang Ambo. At nang bumuka ang bibig niya, nalaglag ang panga ng lahat.

“My dear gentleman,” panimula ni Mang Ambo sa boses na malalim, pormal, at may diction na parang galing sa BBC News.

“I apologize for the momentary cessation of our vehicular movement, but I feel compelled to address your incessant whining and derogatory remarks which have been polluting the atmosphere of this public transport vehicle for the past fifteen minutes.”

Natulala si Kevin. Ang cellphone niya ay muntik nang mahulog.


Nagpatuloy si Mang Ambo, at ang kanyang English ay grammatically flawless.

“You see,” sabi ni Mang Ambo habang nakaturo kay Kevin, “You seem to operate under the erroneous assumption that your employment in the BPO industry, and your affectation of a Western accent, grants you a position of superiority over the rest of us. However, your grasp of the English language is, frankly, pedestrian at best. Your syntax is clumsy, your vocabulary is limited, and your excessive use of fillers such as ‘like’ and ‘you know’ betrays a lack of genuine linguistic proficiency.”

Nganga ang mga pasahero. Yung estudyante, tinanggal ang earphones. Yung ale, napapalakpak nang mahina.

Namula si Kevin. Gusto niyang sumagot, pero loading ang utak niya. “Uhm… wait… what?”

“Furthermore,” dagdag ni Mang Ambo, mas lalong ginanahan. “You reprimanded me for not accelerating despite the green light. Had you been observing the road with the same intensity you devote to your vanity, you would have noticed the pedestrian crossing the street—an elderly woman who walks with difficulty. Safety, my dear boy, takes precedence over your punctuality. If you are truly running late, it is a failure of your own time management, not a failure of my driving skills.”

“Now,” ngumiti si Mang Ambo nang nakakaloko. “If you wish to disembark and seek a mode of transportation that aligns more closely with your perceived status—perhaps a helicopter or a flying carpet—you are free to do so. Otherwise, I suggest you sit down, shut your mouth, and allow me to convey these good people to their destinations in peace. Am I making myself clear?”

Katahimikan.

Parang may dumaang anghel. Walang makapagsalita.

Si Kevin, na kanina ay parang Dragon kung bumuga ng apoy, ngayon ay parang basang sisiw na naging Butiki. Pulang-pula ang mukha niya. Ang ID lace niya ay parang gusto na niyang kainin sa hiya.

“Y-Yes po… Manong… este, Sir,” nauutal na sagot ni Kevin. Nawala ang slang. Bumalik sa Tondo accent.

“Very good,” sabi ni Mang Ambo. Isinuot niya ulit ang shades niya. “Let us proceed.”

Pinaandar ulit ni Mang Ambo ang jeep.

Binasag ng isang pasahero ang katahimikan. “Manong! Grabe! Ang galing niyo mag-English! Ano po ba kayo dati?”

Tumingin si Mang Ambo sa rearview mirror at ngumiti.

“Ah, yun ba?” tawa ni Mang Ambo. “Retired English Professor ako sa University of the Philippines ng tatlumpung taon. Department Head din ako noon. Naboring lang ako sa bahay kaya naisipan kong mamasada ng jeep para libangan. Eh pasensya na, medyo allergic ako sa wrong grammar at bad manners.”

BOOM!

Naghiyawan at nagpalakpakan ang buong jeepney!

“Woooh! Professor pala eh!” sigaw ng estudyante. “Lodi!”

“Pahiya konti, uwi,” parinig ng ale kay Kevin.

Si Kevin? Hindi na siya nagsalita. Yumuko na lang siya at nagkunwaring tulog. Pagdating sa Welcome Rotonda, mabilis siyang bumaba na parang magnanakaw. Ni hindi na niya kinuha ang sukli niya.

Mula noon, naging alamat si Mang Ambo sa rutang iyon. At si Kevin? Nabalitaan ng mga kasamahan niya na mula nung araw na ‘yun, hindi na siya nag-e-English sa labas ng opisina. At higit sa lahat, tuwing sasakay siya ng jeep, “Po” at “Opo” na ang gamit niya, dahil hindi niya alam kung ang driver na masasakyan niya ay isa palang Nuclear Physicist na nagpapanggap lang na tsuper.

Huwag judge nang judge sa panlabas na anyo. Dahil sa Pilipinas, baka ang katabi mo sa jeep ay mas matalino pa sa CEO niyo