Mainit ang sikat ng araw sa Barangay San Roque. Isang lalaking nakasuot ng kupas na polo shirt, tastas na maong, at sira-sirang tsinelas ang naglalakad sa alikabok ng kalsada. Bitbit niya ang isang lumang bayong na puno ng damit.

Siya si Berto. Sa loob ng sampung taon, nagtrabaho siya bilang Chief Engineer sa isang malaking kumpanya sa Dubai. Milyonaryo na siya. Pero sa kanyang pag-uwi, pinili niyang magsuot ng basahan. Gusto niyang malaman kung sino sa kanyang pamilya ang totoo sa kanya. Noong nasa abroad siya at nagpapadala ng dolyar, “Hero” ang tawag sa kanya. Ngayong uuwi siya na kunwari ay “talo”, ano kaya ang sasalubong sa kanya?

Una niyang pinuntahan ang malaking bahay ng kanyang Tita Viring. Siya ang nagpaaral sa mga anak nito.

“Tao po… Tita?” tawag ni Berto sa gate.

Lumabas si Tita Viring, nakapamaywang. Nang makita niya ang itsura ni Berto, napangiwi siya.

“Oh, Berto? Akala ko ba sa susunod na linggo pa ang uwi mo? Bakit ganyan ang itsura mo? Para kang namamalimos,” mataray na tanong nito.

“Tita… natanggal ako sa trabaho,” pagsisinungaling ni Berto, nakayuko. “Naloko ako ng agency. Wala akong naiuwing pera. Kahit pamasahe pauwi dito, inutang ko lang. Pwede po bang makituloy muna kahit ilang gabi lang? Wala kasi akong matutuluyan.”

Nanlaki ang mata ni Tita Viring. “Ano?! Wala kang pera? At dito ka titira? Naku Berto, puno ang bahay! Nandito ang mga pinsan mo. Wala kaming extra kwarto para sa palamunin. Akala ko pa naman may pasalubong ka, ‘yun pala pabigat ka lang!”

Padabog na isinara ni Tita Viring ang gate. “Doon ka na lang sa iba! Huwag dito!”

Sumunod na pumunta si Berto sa kanyang Pinsang si Rico. Siya ang nagbigay ng puhunan para sa motor shop nito.

“Insan!” tawag ni Berto. “Pasensya na, broke ako ngayon. Baka pwedeng makihingi ng tanghalian?”

Tinignan lang siya ni Rico mula ulo hanggang paa at tumawa. “Anyare sa’yo, ‘Pre? Diba Engineer ka? Bakit mukha kang basurero? Pasensya na, budgeted ang ulam namin eh. Balik ka na lang kapag may dala kang imported na alak.”

Isa-isang pinuntahan ni Berto ang mga kamag-anak na tinulungan niya noon. Lahat sila, pare-pareho ang reaksyon—pandidiri, pangungutya, at pagsasara ng pinto. Masakit para kay Berto, pero tinanggap niya ang katotohanan. Mahal lang pala siya kapag may pera siya.

Pagod at gutom, napaupo si Berto sa gilid ng kalsada. Padilim na at nagsisimula nang umambon.

Maya-maya, may tumigil na isang matandang lalaki na may tulak na kariton ng gulay. Si Mang Karding, ang dati nilang kapitbahay na mahirap pa sa daga.

“Berto? Ikaw ba ‘yan iho?” gulat na tanong ni Mang Karding.

“Mang Karding…” ngiti ni Berto nang pilit. “Kamusta po?”

“Naku, bakit dyan ka nakaupo sa lupa? Umuulan na,” nag-aalalang sabi ng matanda. “Wala ka bang matutuluyan? Balita ko umuwi ka na daw.”

“Wala po, Tay Karding. Pinagtabuyan ako ng mga tita ko. Wala daw kasi akong pera,” malungkot na sagot ni Berto.

Page: SAY – Story Around You | Original story.

Hindi nagdalawang-isip si Mang Karding. Inalalayan niya si Berto.

“Halika, iho. Doon ka muna sa kubo ko. Maliit lang ‘yun at tagpi-tagpi ang dingding, pero hindi ka mababasa. May natira pa akong kanin at tuyo. Pagsaluhan natin.”

Sumama si Berto. Sa munting kubo ni Mang Karding, naramdaman niya ang init ng pagtanggap. Kahit isang pirasong tuyo lang ang ulam at bahaw na kanin, hati sila. Ipinaglatag pa siya ng matanda ng banig.

“Hayaan mo iho,” pag-alo ni Mang Karding habang kumakain sila gamit ang kamay. “Bilog ang mundo. Kung nasa ilalim ka ngayon, bukas nasa ibabaw ka na. Ang mahalaga, buhay ka at nakauwi ka. Tutulungan kitang maghanap ng trabaho sa palengke bukas.”

Tumulo ang luha ni Berto. Ang taong walang-wala, siya pa ang nagbigay ng lahat.

Lumipas ang tatlong araw na nanirahan si Berto kay Mang Karding. Tinulungan niya itong magtinda ng gulay. Nakita ng mga kamag-anak niya ito at lalo silang nagtawanan. “Ayan, bagay sila! Parehong pulubi!” sabi ni Tita Viring habang dumadaan.

Sa ika-apat na araw, nagulantang ang buong barangay.

Isang convoy ng tatlong itim na SUV at isang Truck na may dalang mga kagamitan ang huminto sa tapat ng kubo ni Mang Karding. Bumaba ang mga bodyguard at driver.

Lumabas si Berto mula sa kubo. Pero hindi na siya naka-suot ng butas na damit. Naka-suot na siya ng mamahaling suit, relo na ginto, at sapatos na makintab.

Nagulat si Mang Karding. “Berto? Anong nangyayari?”

Lumapit si Berto at niyakap ang matanda. “Tay Karding, hindi po ako broke. Isa po akong Senior Engineer at may sarili akong kumpanya sa Dubai. Nagpapanggap lang ako para makita kung sino ang totoo sa akin.”

Naglabasan ang mga kapitbahay. Nakita ito nina Tita Viring at Rico. Nanlaki ang mga mata nila at agad na tumakbo palapit.

“Berto! Pamangkin ko!” sigaw ni Tita Viring, biglang naging matamis ang ngiti. “Sabi ko na nga ba nagbibiro ka lang eh! Halika, sa bahay ka na tumira! May aircon doon!”

“Insan!” sigaw ni Rico. “Miss na miss na kita! Shot tayo!”

Tumingin si Berto sa kanila. Malamig at matalim.

“Huwag kayong lumapit,” seryosong sabi ni Berto. “Nung kumatok ako sa inyo na gutom at walang matutuluyan, tinaboy niyo ako na parang aso. Ngayong nakita niyo ang sasakyan ko, bigla kayong naging pamilya? Hindi ko kayo kailangan.”

Humarap si Berto kay Mang Karding. May inabot siyang isang brown envelope.

“Tay Karding,” sabi ni Berto. “Ito po ang Title ng lupa sa kabilang kanto at susi ng bagong House and Lot na ipinatayo ko sana para sa sarili ko. Pero sa inyo ko na po ibibigay.”

“H-Ha? Iho, sobra naman ‘to,” naiiyak na tanggi ni Mang Karding.

“Kulang pa po ‘yan sa kabutihan niyo,” ngiti ni Berto. “Nung panahong akala ng lahat ay basura ako, tinuring niyo akong tao. Kayo ang tunay kong pamilya.”

Napahagulgol si Mang Karding sa tuwa. Ang mga tao ay nagpalakpakan. Samantalang sina Tita Viring at Rico ay nakatayo lang sa gilid, namumula sa hiya at puno ng pagsisisi.

Dahil sa kanilang kasakiman, nawalan sila ng pamangkin na handa sanang tumulong. At si Mang Karding, na namuhay sa pagbibigay kahit hirap, ay biniyayaan ng ginhawang hindi niya hiningi, pero sadyang inilaan para sa kanya ng langit.