Kampanteng-kampante si Donya Beatrice habang nakaupo sa loob ng Family Court. Naka-designer dress, naka-sunglasses (kahit nasa loob), at katabi ang kanyang top-caliber lawyer.

Sa kabilang panig, nakayuko at nanginginig sa takot si Yaya Meling. Suot lang nito ang lumang t-shirt at maong pants. Wala siyang abogado, tanging Public Attorney lang ang katabi niya.

Ang pinag-aagawan nila: Ang 7-anyos na batang si Joshua.

Limang taon nang iniwan ni Beatrice si Joshua kay Meling para magpakasasa sa Amerika kasama ang bago niyang boyfriend. Pero ngayong hiwalay na sila at mayaman na ulit si Beatrice, bumalik siya para bawiin ang anak.

“Attorney,” bulong ni Beatrice sabay tawa. “Panalo na tayo. Look at that Yaya. Walang pera ‘yan. Joshua will choose me. I brought gifts.”

Itinuro ni Beatrice ang isang box ng PlayStation 5 at tickets papuntang Disneyland na nakapatong sa mesa niya.

Dumating ang oras ng paghuhusga. Tinawag ng Judge ang bata sa gitna.

“Joshua,” malumanay na sabi ng Judge. “Huwag kang matakot. Ituro mo sa amin kung kanino mo gustong sumama. Sa Mama Beatrice mo ba na kaya kang ibili ng kahit anong laruan? O kay Yaya Meling mo?”

Agad na tumayo si Beatrice. Iwinagayway niya ang ticket.

“Joshua, baby! Come to Mommy! If you choose me, we will go to Disneyland bukas agad! Ibibili kita ng kotse! Look at this PS5, sa’yo na ‘to!”

Napatingin si Joshua sa mga laruan. Napatingin siya sa magandang nanay niya.

Tapos, tumingin siya kay Yaya Meling. Umiiyak si Yaya Meling, walang maialok kundi ang kanyang panyo na punas-punas sa luha.

Huminga nang malalim si Joshua.

Dahan-dahan siyang naglakad… palampas kay Beatrice.

Lumapit siya kay Yaya Meling at niyakap ito nang mahigpit sa baywang.

“Dito po ako,” sabi ni Joshua. “Kay Nanay Meling.”

Nagulat ang lahat. Napatayo si Beatrice. “WHAT?! Joshua! Are you crazy?! Mahirap lang ‘yan! Walang maipapakain sa’yo ‘yan!”

“Bakit siya ang pinili mo, iho?” tanong ng Judge, na nagtataka rin. “Kayang ibigay ng biological mother mo ang magandang buhay.”

Humarap si Joshua sa Judge. Bata pa siya, pero ang mga mata niya ay punong-puno ng sakit at alaala.

“Opo Judge, mayaman po siya,” sagot ni Joshua sabay turo kay Beatrice. “Pero nasaan po siya noong sanggol ako at gutom na gutom?”

Itinuro ni Joshua ang braso ni Yaya Meling. Hinila niya ang manggas ng t-shirt nito pataas.

Makikita sa braso ni Yaya Meling ang maliliit na peklat ng karayom.

“Noong baby po ako, naubusan kami ng gatas,” kwento ni Joshua habang umiiyak. “Wala kaming pera kasi hindi nagpapadala si Mama. Iyak ako nang iyak sa gutom.”

Tumahimik ang buong korte.

“Nakita ko po si Nanay Meling, pumunta sa ospital. Ibinenta niya ang dugo niya. Paulit-ulit. Kahit nahihilo siya, kahit bumabagsak siya sa sahig sa sobrang hina… nagpapakuha siya ng dugo para lang may pambili ng gatas ko.”

Napasinghap ang Judge. Namutla si Beatrice.

“Yung gatas na bumuhay sa akin… dugo ni Nanay Meling ang kapalit noon,” hagulgol ni Joshua. “Kaya kahit kailan, hindi ko ipagpapalit ang Nanay ko sa Playstation o Disneyland. Kasi si Mama Beatrice, pera lang ang meron siya. Pero si Nanay Meling… buhay niya ang ibinigay sa akin.”

Napaluha ang Judge. Tinanggal niya ang salamin niya at nagpunas ng mata.

Maging ang abogado ni Beatrice ay yumuko sa hiya.

Si Beatrice, na kanina ay puno ng yabang, ay napaupo. Ang mga mamahaling laruan sa mesa niya ay biglang nagmukhang basura kumpara sa sakripisyo ng katulong.

“Dahil dito,” basag ng Judge sa katahimikan, garalgal ang boses. “Ang custody ay iginagawad ko kay Meling. Ang pagiging ina ay hindi nasusukat sa yaman, kundi sa kakayahang ibigay ang lahat—pati sariling dugo—para sa anak.”

Niyakap ni Yaya Meling si Joshua. “Anak ko…” iyak ng Yaya.

Sa araw na iyon, natalo ang salapi, at nagwagi ang tunay na pagmamahal.