Madilim ang langit sa San Esteban. Galit ang dagat. Ang mga alon ay humahampas sa dalampasigan na parang mga higanteng kamay na gustong kumuha ng buhay.

Basang-basa si Elias. Ang kanyang bangka, ang kaisa-isang pamana ng kanyang namayapang ama, ay wasak na. Piraso na lang ng kahoy na lumulutang sa tubig. Wala na siyang kabuhayan. Wala na siyang pambili ng gamot para kay Lola Minda.

“Bakit?” sigaw niya sa langit, ang boses ay tinatalo ng kulog. “Bakit kailangang kunin mo pa ang natitira sa akin?”

Walang sumagot kundi ang hangin.

Paalis na sana siya nang may mapansin siyang kakaiba sa buhanginan. Isang bulto. Maputi. Hindi ito kahoy. Hindi ito basura.

Tumakbo si Elias. Ang kanyang puso ay kumakabog nang mabilis.

Isang babae.

Nakasubsob sa buhangin. Ang kanyang balat ay maputla, halos kasing kulay ng bula ng dagat. Puno ng galos ang kanyang braso. Ang kanyang damit, bagaman punit-punit, ay gawa sa mamahaling seda na kailanman ay hindi pa nakikita ni Elias sa kanilang baryo.

“Miss?” tapik ni Elias. Malamig ang balat nito.

Walang malay.

Binuhat niya ito. Magaan. Parang buhat niya ang isang anghel na bumagsak mula sa langit. Hindi inisip ni Elias na wala na siyang pagkain sa bahay. Hindi niya inisip na delikado ang mag-uwi ng estranghero. Ang alam lang niya, kailangan nitong mabuhay.

Dinala niya ang babae sa kanyang kubo. Sa ilalim ng aandap-andap na lampara, nakita ni Lola Minda ang mukha ng babae.

“Diyos ko,” bulong ng matanda. “May tinatakasan ang batang ’to. Tingnan mo ang mga pasa sa pulso. Tinali siya.”

Nagising ang babae pagkalipas ng dalawang araw. Ang una niyang ginawa ay umatras sa sulok, takot na takot.

“Huwag kang matakot,” sabi ni Elias, hawak ang isang mangkok ng mainit na lugaw. “Ligtas ka dito.”

“Nasaan ako?” Ang boses niya ay nanginginig, pero may diin ng yaman at edukasyon.

“San Esteban,” sagot ni Elias. “Ako si Elias. Ito ang lola ko.”

“Maya,” sabi ng babae. “Maya ang pangalan ko.”

Alam ni Elias na nagsisinungaling ito. Ang “Maya” ay hindi bagay sa kanya. Masyado siyang pino. Masyado siyang… mahalaga. Pero hindi siya nagtanong.

Sa mga sumunod na linggo, nakita ni Elias ang pagbabago. Ang babaeng takot sa sariling anino ay natutong ngumiti. Tinuruan siya ni Elias magsibak ng kahoy. Tinuruan siya ni Lola Minda magluto gamit ang panggatong.

Sa simpleng buhay, parang nakalimutan ni “Maya” ang bigat na dala niya. At si Elias? Nakalimutan niyang mahirap siya. Kapag kasama niya si Maya, pakiramdam niya ay siya ang pinakamayamang tao sa mundo.

Pero ang lihim ay parang usok. Hindi mo pwedeng takpan habambuhay.

Isang hapon, habang nag-aayos si Elias ng lambat, may humintong itim na sasakyan sa tapat ng kanilang kubo. At sa laot, isang higanteng yate ang nakadaong.

Bumaba ang isang babaeng puno ng alahas—si Claris. Kasunod ang isang lalaking may bitbit na awtoridad sa bawat hakbang—si Antonio VZ, ang bilyonaryong tycoon.

Nakita sila ni Maya. Namutla ito.

“Amara,” tawag ni Antonio.

Tumingin si Elias kay Maya. “Amara?”

“I’m sorry, Elias,” bulong nito, tumutulo ang luha. “Anak ako ni Antonio VZ. Tumakas ako dahil ibebenta nila ako… ipapakasal kay Congressman Miranda para sa negosyo.”

Humakbang palapit si Claris. “Umuwi na tayo, Amara. Nakakahiya ka. Tumira ka sa bahay ng… hampaslupang ito?”

“Hindi ako sasama,” matigas na sabi ni Amara.

“Wala kang choice!” sigaw ni Claris. “Kunin siya.”

Humarang si Elias.

Wala siyang baril. Wala siyang pera. Ang suot niya ay lumang sando na may butas. Pero tumayo siya sa harap ng mga armadong lalaki na parang pader.

“Hindi siya sasama kung ayaw niya,” sabi ni Elias.

“Mabibili niyo ang lupa, Sir,” sagot ni Elias, “pero hindi niyo mabibili ang desisyon ng anak niyo.”

Lumapit si Amara at hinawakan ang kamay ni Elias.

“Kung pipilitin niyo akong umalis… magpapakamatay na lang ako.”

Sa huli, umatras si Antonio.

Ngunit hindi doon nagtapos ang laban.

Makalipas ang isang linggo, dinakip si Elias sa kasong kidnapping.

Pinahiya siya sa media. Binugbog sa kulungan.

Ngunit nag-live si Amara sa social media.

“Ako si Amara Veles. Hindi ako kinidnap. Sinagip ako.”

Ipinakita niya ang ebidensya.

Sumabog ang buong bansa.

Nadismiss ang kaso. Nakalaya si Elias.

Tatlong taon ang lumipas.

Itinatag nila ang EV Fishing Cooperative. Umangat ang buong baryo.

Nagpakasal sila sa dalampasigan.

Isang singsing na gawa sa kabibi. Isang pangakong mas mahalaga kaysa ginto.

Limang taon pa ang lumipas.

Isang bata ang tumatakbo sa buhangin.

Ang dagat na minsang nanakit sa kanila, ngayo’y tahimik na saksi sa kanilang pag-ibig.

Napatunayan nila: ang tunay na yaman ay hindi nasusukat sa pera, kundi sa tapang na ipaglaban ang taong mahal mo.