Madaling araw pa lang, gising na si Botong. Pitong taong gulang pa lang siya, pero mulat na siya sa hirap ng buhay. Sa maliit nilang barung-barong, dinig na dinig niya ang walang tigil na pag-ubo ng kanyang Tatay Carding.

Isang linggo nang may sakit ang ama. Wala silang pambili ng gamot dahil ang kinikita ng tatay niya sa pamamasada ng pedicab ay sapat lang sa pagkain nilang mag-ama. Ulila na sa ina si Botong, kaya silang dalawa na lang ang magkaramay.

“Tay, inom ka muna ng tubig,” alok ni Botong.

“Salamat, anak. Lilipas din ’to,” sagot ni Mang Carding, namumutla at nanginginig sa lagnat.

Alam ni Botong na hindi lilipas ang sakit kung walang gamot. Nakita niya ang reseta na bigay ng doktor sa Health Center na nakapatong sa mesa. Walang silbi ang papel kung walang pambili.

Tumingin si Botong sa ilalim ng kanyang kama. Hinila niya ang isang lumang lata ng biskwit na ginawa niyang alkansiya.

Ito ang ipon niya mula pa noong Pasko. Tuwing binibigyan siya ng barya ng mga ninong niya, o kaya ay may sukli sa binibili niyang suka, inilalagay niya ito roon. Pangarap sana niyang bumili ng remote control car.

Pero tumingin siya sa tatay niya na hirap na hirap huminga.

Walang pagdadalawang-isip, kumuha si Botong ng bato.

POK! POK!

Dupi-dupi ang lata bago nabuksan. Tumambad ang sandamakmak na barya—puro singko, piso, at barenta.

Isinilid ni Botong ang lahat ng barya sa kanyang t-shirt, binitbit ang reseta, at tumakbo papunta sa bayan.

Pagdating sa Botika ng Bayan, mahaba ang pila. Aircon sa loob, pero pawis na pawis si Botong. Gusgusin ang damit, walang tsinelas, at amoy-araw.

Nang siya na ang nasa counter, hinarap siya ng pharmacist na si Ms. Lorna. Pagod na si Lorna sa dami ng customer na masusungit.

“Next! Anong sa’yo, iho?” tanong ni Lorna, medyo mabilis magsalita.

Inabot ni Botong ang gusot na reseta. “Pabili po ng gamot para sa Tatay ko.”

Tiningnan ni Lorna ang reseta. “Antibiotic ito at gamot sa ubo. Mahal ’to. P450.00 lahat.”

Tumango si Botong.

Inilapag niya ang kanyang t-shirt sa glass counter. Dahan-dahan niyang ibinukas ito.

KALANSING!

Gumulong ang daan-daang barya sa ibabaw ng estante. May kalawang ang iba, may dumi pa, at halo-halo ang halaga.

Napabuntong-hininga ang mga tao sa likod. “Naku naman, ang tagal niyan bilangin!” reklamo ng isang ale.

Si Ms. Lorna, nainis nang kaunti. “Iho, sana pina-buo mo muna sa tindahan. Ang dami niyan oh.”

“Sorry po,” nakayukong sabi ni Botong. “Wala na po kasi kaming oras.”

Sinimulang bilangin ni Ms. Lorna ang pera.

Sampu… Bente… Singkwenta… Isang Daan…

Inabot ng limang minuto ang pagbibilang. Ang total: P185.00.

Tumigil si Ms. Lorna. Tumingin siya kay Botong.

“Iho,” sabi ni Lorna. “Kulang. P450 ang gamot. P185 lang ito. Kulang ka ng halos tatlong daan. Hindi ko pwedeng ibigay ang gamot.”

Namutla si Botong. Nagsimulang tumulo ang luha sa mga mata niya.

“Ma’am… sige na po…” garalgal na pakiusap ng bata. “Kailangan na po ng Tatay ko ’yan. Ubo po siya nang ubo. Wala na po kaming ibang pera.”

“Hindi pwede, iho. Mapapagalitan ako ng boss ko,” tanggi ni Lorna, ibinabalik ang mga barya kay Botong.

Hinawakan ni Botong ang kamay ni Lorna. Napakalamig at nanginginig ang kamay ng bata.

“Ma’am, please po,” iyak ni Botong. “Lahat po ’yan inipon ko. Hindi po ako nagme-meryenda sa school. Hindi po ako bumibili ng laruan. Inubos ko na po ang alkansiya ko. Kahit yung gamot na lang po sa ubo, huwag na yung sa lagnat… basta gumaling lang si Tatay.”

Natigilan si Ms. Lorna. Tumahimik ang mga nagrereklamong tao sa likod.

Tiningnan ni Lorna ang mga barya. Nakita niya kung gaano kaluma ang mga ito. Ramdam niya ang sakripisyo ng isang pitong taong gulang na bata na handang tiisin ang gutom at inggit sa mga kalaro, mailigtas lang ang ama niya.

Naluha si Ms. Lorna. Nakita niya ang sarili niyang anak kay Botong.

Pinunasan ni Lorna ang luha niya. Kinuha niya ang mga barya.

“Teka lang ha,” sabi ni Lorna.

Pumunta siya sa estante. Kinuha niya ang complete dosage ng antibiotic at gamot sa ubo. Kumuha pa siya ng isang banig ng vitamins at isang bote ng ascorbic acid.

Inilagay niya lahat sa supot.

Pagbalik sa counter, inilabas ni Lorna ang sarili niyang wallet. Siya ang nag-abono ng kulang.

“Oh,” inabot ni Lorna ang supot kay Botong. “Kumpleto ’yan. May vitamins pa para sa’yo at sa Tatay mo.”

“P-pero Ma’am, kulang po ako…” nagtatakang sabi ni Botong.

Ngumiti si Ms. Lorna habang tumutulo ang luha.

“Bayad na, iho. Sobra-sobra pa ang bayad mo. Ang pagmamahal mo sa Tatay mo, mas mahalaga pa ’yan sa lahat ng gamot dito.”

Kinuha ni Lorna ang P185.00 na barya at ibinalik sa bulsa ni Botong.

“Itago mo na ’to. Ibili mo ng lugaw para sa Tatay mo. At bumili ka rin ng meryenda mo, ha? Huwag kang magpapagutom.”

“Maraming salamat po! Maraming salamat!” iyak ni Botong.

Umalis si Botong na yakap-yakap ang gamot, habang ang mga tao sa botika ay napapalakpak sa kabutihan ng pharmacist at sa wagas na pagmamahal ng anak.

Nang gumaling si Mang Carding, bumalik silang mag-ama sa botika upang magpasalamat.

Mula noon, si Ms. Lorna na ang naging ninang ni Botong sa kanyang pag-aaral—dahil napatunayan ng bata na ang tunay na yaman ay wala sa laki ng pera, kundi sa laki ng puso.