Dalawampung taon na akong nagtratrabaho sa kompanya na pinamunuan ni Mr. Del Rosario. Siya ang klase ng boss na hindi mo mapapantayan sa kabaitan—tamang disiplina, tamang respeto, at tamang puso. Lagi niyang sinasabi sa akin, “Mateo, huwag mong abusuhin ang sarili mo. Ang trabaho nandiyan lang. Ang pamilya mo, iisa lang.”

Alam niyang may dalawang anak ako kaya palagi niya akong pinapauwi nang maaga kapag may school event. Para siyang ama sa buong kumpanya.

Pero dumating ang araw na nagretiro siya. Nagpatawag siya ng meeting at pinakilala ang papalit sa kanya—ang nag-iisa niyang anak na lalaki.

“Mga anak,” sabi niya, “simula ngayon si Damien ang hahawak ng kumpanya. Matapang, may ambisyon, at may sariling pananaw.”

Tahimik kaming lahat. Hindi namin alam kung matutuwa ba kami o kababahan ng loob. Si Mr. Del Rosario kasi ang puso ng kompanya, at mahirap isipin na iba na ang uupo sa pwesto niya.

At nang pumasok si Damien… doon nagsimula ang pag-ikot ng mundo namin.

Sa unang linggo pa lamang, ramdam na agad namin ang kaibahan. Mayabang ang tono niya, mabilis mairita, at parang laging may hinahanap na mali sa gawa ng iba.

“Mateo,” malamig niyang sabi habang hawak ang report ko, “redo this. This is sloppy.”
“Sir, tugma po yan sa hinihingi ninyo—”
“I said redo it.”

Walang pasensiya. Walang konsiderasyon. Wala ring respeto.

Ilang empleyado ang nag-resign dahil hindi kinaya ang ugali niya. Kami namang mga natira, kapit lang—dahil hindi namin gustong iwan ang pamanang iniwan ni Mr. Del Rosario.

Isang taon ang lumipas at halos lantang gulay na ang kumpanya. Ang sales bagsak, ang mga departments hindi magkaintindihan, andaming complaints mula sa clients. Pero si Damien, paulit-ulit ang linyang, “Everything is under control,” kahit halatang natatakot at nalulunod na siya.

Hanggang isang umaga… dumating ang hindi inaasahan.

Pagbukas ng pinto ng office floor, may pumalakpak. “Si Sir Del Rosario!” bulong agad ng mga empleyado. May hawak siyang tungkod, mukhang mas matanda ngunit matatag pa rin ang presensya.

Tinitigan niya agad ang anak niya. “Damien, we need to talk.”

Nagtungo sila sa lumang opisina ng kanyang ama. Tahimik ang buong palapag. Naririnig pa namin ang pwersa ng boses sa loob.

“Ano’ng ginawa mo sa kumpanya ko?”
“Tay… I—”
“You didn’t listen! You didn’t respect people!”

Makaraan ang ilang minuto, bumukas ang pinto. Umiiyak si Damien. Sumunod si Mr. Del Rosario na seryoso ang mukha.

“Gather everyone,” utos niya.

Nang magsama-sama kami, huminga nang malalim ang matanda. “Mga anak, ang kumpanya ay tumatakbo hindi dahil sa pera o ambisyon. Tumatakbo ito dahil sa mga taong nandito. At nakita kong hindi iyon natutunan ni Damien.”

Binalingan niya ang anak niya. “Simula ngayon, mag-step down ka bilang presidente.”

Nanginginig ang labi ni Damien. “Tay… I’m sorry.”

Tumango si Mr. Del Rosario. “Alam kong nagkamali ka. Pero maaari kang matuto. Kaya mula ngayon, magiging assistant ka ng pinaka-maaasahang tao sa kumpanya.”

Nagtinginan kaming lahat—at nang humarap siya sa akin, napasinghap ako.

“Mateo, ikaw ang pinili ko.”

Napasandal ako sa kinatatayuan ko. “A-ako po?”

Ngumiti siya. “Dalawampung taon kang tapat. Hindi ka sumuko kahit mahirap. Ikaw ang karapat-dapat.”

Hindi ko napigilang maluha. Kinabukasan, si Damien ay nakaupo na sa tabi ko, tahimik, pulang-pula ang mata, at sinusundan ang bawat instruction ko.

“Sir Mateo… ano pong susunod na task?” mahina niyang tanong.

Ngumiti ako. “Hindi mo ako sir. Magtrabaho tayo nang pantay.”

At doon ko unang nakita ang tunay na pagbabago sa kanya—noong wala na siyang kapangyarihan, pero natuto siyang maging tao.

Lumipas ang mga buwan at nagpakumbaba siya nang totoo. Naging mahinahon, marunong makinig, marunong gumalang. Dahil doon, unti-unting bumangon ang kompanya.

Isang araw, lumapit sa akin si Mr. Del Rosario. “Mateo, hindi mo lang inayos ang negosyo ko. Inayos mo rin ang anak ko.”

Tumingin ako kay Damien, na ngayon ay may ngiti ng isang taong nagbago nang totoo.

“Mateo,” sabi niya, “thank you for helping me become better.”

Mula sa pagiging mayabang na boss, naging assistant siya na marunong magpakumbaba—at kalaunan, ibinalik din siya ni Mr. Del Rosario bilang co-manager ko.

At ako? Nanatili akong simple, tapat, at totoo—dahil minsan, ang pinakamalalaking pagbabago… nanggagaling sa pinakamaliliit na tao na hindi kailanman sumuko.

Minsan, ang tadhana hindi pumaparusa—nagtutuwid lang ng landas ng mga taong hindi pa handang mamuno.