Napilitang maghugas ng 10 tambak ng pinggan habang buntis, pinagpira-piraso ng batang manugang ang mga ito.

Sabi nila ang kasal ay sementeryo ng pag-ibig, pero para sa akin, isa itong sugal. At sa kasamaang palad, sa unang round pa lang, ako ang nabunot sa card na tinatawag na “Biyenang Babae.”

Ako – isang modernong babae – ay nakarinig na rin ng mga “alamat” tungkol sa mga kakila-kilabot na biyenan, ngunit dahil sa pag-ibig (at dahil buntis ako), ipinikit ko pa rin ang aking mga mata at pumayag. Ang aking asawa, si Tuan, ay isang mabait na tao, ngunit kapag nasa gitna siya, madalas siyang nagkakamot lang ng ulo at napapangiti nang alanganin.

Sa unang araw ko pang nakilala ang kanyang pamilya, nakaranas ako ng isang “babalang kapaligiran.” Nang marinig kong pumanaw na ang lolo ni Tuan ilang buwan na ang nakalilipas, maingat akong umorder ng isang malaking basket ng mga imported na prutas, karamihan ay mga ubas Amerikano at mga mansanas na Envy, para ialay bilang regalong pang-alaala. Inaasahan kong pupurihin ako sa pagiging maalalahanin, ngunit pagkalagay ko pa lang ng basket sa mesa, ang aking magiging biyenan – si Ginang Tuyet – ay binigyan ako ng matalim at di-sumasang tingin:

“Naku, kanino mo balak ialay itong basket? Patay na ang lolo ni Tuan, at ako na ngayon ang pinakamatandang natitira sa bahay. Ang laki-laki ng binili mong handog, umaasa ka siguro na mapupunta ako sa altar sa lalong madaling panahon para malaya ka na sa pasanin na ito, ‘di ba?”

Natigilan ako, may matigas na ngiti sa aking mga labi. Mabigat ang kapaligiran sa bahay buong araw. Sinusuri niya ang lahat ng ginagawa ko. Sa paghuhugas ng mga gulay, sasabihin niyang nasasayang lang ang tubig; sa pagbabalat ng mga prutas, sasabihin niyang masisira ang laman kung masyadong makapal ang pagbabalat. Alam ko agad na ang buhay ko bilang manugang ay magiging parang isang drama ng intriga sa palasyo.

Naganap ang kasal sa gitna ng panlabas na paggalang ngunit panloob na sama ng loob. Ginamit ng pamilya ng aking asawa ang dahilan na ako ay buntis bago ang kasal upang pilitin ako sa lahat ng paraan, hiniling pa nga nila na magsama muna kami bago nila payagan ang kasal. Dahil mahal ko ang aking hindi pa isinisilang na anak, pinagalitan ko ito at tiniis.

Noong araw ng aking kasal, labis akong naduduwal at namumutla. Nang makaalis na ang lahat ng mga bisita, pagod na pagod na ako at aakyat na sana sa itaas para magpahinga nang umalingawngaw ang matinis na boses ni Ginang Tuyet mula sa kusina: “Nasaan si Lan? Bumaba ka rito ngayon din! Huwag mong isipin na dahil lang sa kasal ka ay maaari ka nang magtago sa iyong silid at umakto na parang isang reyna. Hindi kinukunsinti ng bahay na ito ang mga taong tamad.”

Naglakad ako pababa sa kusina. Isang nakakakilabot na tanawin ang naghihintay sa akin: ang mga pinggan mula sa mahigit 20 na handaan ay nakakalat at nakasalansan nang mataas na parang Bundok Tai. Tapos nang kumain ang mga tiyahin at kamag-anak ng aking asawa at umalis na, naiwan ang isang larangan ng digmaan para sa bagong manugang na babae.

Inilagay ni Ginang Tuyet ang kanyang mga kamay sa kanyang balakang at itinuro: “Ayan, hugasan mo nang malinis. Noong manugang pa ako, kaya kong maghugas ng daan-daang pinggan, napakabata mo pa, huwag kang magreklamo. Matutulog ka lang pagkatapos mong maghugas.” Nang makitang pagod ang kanyang asawa, sinubukan ni Tuan na tumulong, ngunit sinigawan siya nito: “Mga lalaki, umakyat kayo sa taas at uminom kayo ng tubig! Trabaho ng babae ang pagluluto. Kung masyado mong i-spoil ang iyong asawa, magiging spoiled siya at lalapakan ka niya.”

Tuấn nhìn tôi ái ngại rồi lủi thủi đi lên. Tôi nhìn đống bát đĩa dầu mỡ, lại nhìn cái bụng lùm lùm và cơn buồn nôn đang dâng lên tận cổ. Sự uất ức dồn nén bấy lâu nay bùng nổ. Tôi không thể nhịn được nữa. Bà muốn tôi rửa à? Được, tôi sẽ rửa theo cách của tôi.

Tôi xắn tay áo, nhưng thay vì ngồi xuống, tôi giả vờ loạng choạng. “Ôi… ôi… chóng mặt quá…”. Tôi lẩm bẩm rồi “vô tình” vung tay một cái thật mạnh vào chồng bát đĩa cao ngất ngưởng bên cạnh.

XOẢNG!!! RẦM!!!

Âm thanh đổ vỡ vang trời lở đất. Hàng chục cái bát sứ, đĩa kiểu vỡ tan tành, mảnh sành văng tung tóe khắp sàn bếp. Bà Tuyết đang ngồi xỉa răng ở phòng khách, nghe tiếng động liền phóng xuống như bay. Nhìn bãi chiến trường, mặt bà đỏ gay, mắt long lên sòng sọc: “Trời ơi là trời! Cô làm cái trò gì thế này? Cô định phá cái nhà này hả? Đồ con dâu vụng thối vụng nát! Cô… cô…”

Bà giơ tay định tát tôi. Tôi vội lùi lại, nhưng thay vì sợ hãi, tôi lại nở một nụ cười ngượng ngùng, tay cầm chiếc điện thoại đang sáng màn hình: “Ôi con xin lỗi mẹ! Con sơ ý quá. Tại… tại con vui quá mẹ ạ. Mẹ con vừa gọi điện báo tin mừng, con nhảy cẫng lên nên lỡ tay…”

Bà Tuyết khựng lại, vẫn hậm hực: “Tin mừng gì mà mày phá nát cả bát đĩa nhà tao? Trúng số à?”. Tôi giả bộ ngây thơ, nói to rõ ràng: “Dạ còn hơn cả trúng số mẹ ạ! Mẹ con bảo căn nhà mặt phố 5 tầng mà bố mẹ cho con làm của hồi môn ấy, vừa có khách chốt giá 20 tỷ rồi! Khách đòi cọc ngay trong đêm. Mẹ con bảo con về gấp để ký giấy tờ bán nhà, rồi mẹ cho con cầm cả 20 tỷ đấy về đây để lo cho cháu nội.”

“Hai… hai mươi tỷ á?” – Mắt bà Tuyết mở to hết cỡ, mồm há hốc, cơ mặt đang co rúm vì giận dữ bỗng giãn ra một cách hài hước. “Vâng ạ!” – Tôi tiếp lời, giọng tiếc nuối – “Nhưng mà… ôi thôi chết, con lỡ tay làm vỡ bát của mẹ rồi. Chắc mẹ giận lắm. Thôi để con về nhà mẹ đẻ bàn chuyện bán nhà, tiện thể con xin lỗi bố mẹ con luôn, chắc con không hợp làm dâu nhà mình. 20 tỷ này chắc con để mua căn biệt thự ven hồ ở cho sướng vậy.”

Nói rồi tôi quay người định bước đi. Ngay lập tức, một bàn tay nắm chặt lấy tay tôi. Không phải là cái nắm tay thô bạo ban nãy, mà là một cái nắm tay ân cần, nâng niu chưa từng thấy. Bà Tuyết thay đổi thái độ 180 độ. Giọng bà ngọt xớt như mía lùi: “Kìa con! Con dâu này, sao lại nói thế. Bát đĩa vỡ thì mua cái mới, có đáng là bao đâu mà con phải nghĩ. Mẹ là mẹ lo cho sức khỏe của con thôi.”

Rồi bà quay sang quát Tuấn đang đứng ngơ ngác ở cầu thang: “Thằng Tuấn đâu! Mày làm chồng kiểu gì mà để vợ bụng mang dạ chửa đứng đây thế này? Mau lấy ô tô, lấy gối êm kê ghế, đưa vợ về nhà ngoại bàn chuyện đại sự ngay! Đi đứng cho cẩn thận, đừng để cháu đích tôn của mẹ mệt nhé!”

Tôi cố nhịn cười, giả vờ e ngại: “Nhưng mà mẹ ơi, còn đống bát vỡ này…”… “Để đấy! Để đấy mẹ dọn! Mày động vào đứt tay thì sao? Tay này là để ký giấy tờ 20 tỷ… à quên, tay để bế cháu, không phải để rửa bát. Đi nhanh lên kẻo lỡ việc.”

Kumaway si Ginang Tuyet nang may pagwawalang-bahala, na parang natatakot na baka magbago ang isip ko at manatili para maghugas ng pinggan. Pagkarating ko pa lang sa pinto, hinabol niya ako at iniabot sa akin ang isang supot ng de-kalidad na sopas ng pugad ng ibon, na maingat na nakaimbak sa kanyang aparador: “Iuwi mo ito para may maipakain ka. Umuwi ka nang maaga pagkatapos mong pumirma sa mga papeles, ha? Magluluto ako ng manok para sa iyo.”

Habang nakaupo sa kotse, sumulyap ako sa rearview mirror at nakita ko ang biyenan kong babae na nakatayo pa rin doon, kumakaway at nakangiti nang maliwanag, at nakahinga ako nang maluwag. Siyempre, ang kuwento tungkol sa pagbebenta ng bahay sa halagang 20 bilyong VND ay gawa-gawa lamang (kahit na totoong bahay ang bahay ng mga magulang ko, hindi ko ito kailanman ibebenta). Gusto ko lang ipaalam sa kanya ang isang bagay: Ang mga manugang na babae ngayon ay hindi na mga katulong. Para igalang, kailangan mo munang magkaroon ng halaga.

Mula noong araw na iyon hanggang ngayon, ang buhay ko sa bahay ng aking asawa ay lubhang nagbago. Hindi ko na kailangang maglakad. Natutulog ako hanggang alas-9 ng umaga, at pagkagising ko, dinadalhan ako ng aking biyenan ng umuusok na mangkok ng beef pho. Tuwing babahing ako o sipon, nag-aalala siyang nagtatanong kung kumusta ako. Paminsan-minsan, tinatanong niya, “Kailan po ililipat ng kliyente ang pera, mahal?” Malabo ko na lang na sinasagot, “Napakakomplikado ng mga pamamaraan, Nay, siguro kailangan ko munang maghintay hanggang pagkatapos kong manganak.”

Kaya, nabuhay akong parang reyna nang kahit siyam na buwan at sampung araw. At pagkatapos niyan? Aalamin natin ‘yan mamaya! Sasabihin ko, “Umatras ang nangungupahan, kaya napagdesisyunan kong panatilihin ang bahay at paupahan ito para sa baon.” Pagsapit ng panahong iyon, isisilang na ang sanggol, at mahihirapan na siyang magbago ng isip.

Kita mo, mga binibini? Minsan, hindi epektibo ang pagiging mabuti at masunuring manugang, kaya kailangan mong maging medyo “kakaiba.” Maaaring biro lang ang 20 bilyong VND, pero ang kapayapaan at respeto na natamo ko ay 100% totoo!